Saab had veel sterker moeten vasthouden aan zijn eigen merkwaarden en unieke karakter. Toch gaf de markt aan (lees wij consumenten) dat deze positionering te ‘smal’ was om te kunnen overleven…vandaar de overname door GM. In die tijd - eind ‘80 - waren de productietechnieken niet zo ver dat je een individuele auto kon bouwen voor een ‘acceptabele’ meerprijs. Saab, Lancia, Alfa, Rover en zelfs Volvo werden gedwongen om steun te zoeken bij grotere autoproducenten. Citroen en Simca waren een decennium daarvoor al omgevallen en opgeslokt door grotere branchegenoot Peugeot, evenals Austin.
Dus er blijken maar weinig ‘eigenzinnige’ merken in staat te zijn om te overleven. Ligt dat aan verkeerde strategische keuzes? De keuze om een grotere markt op te zoeken (i.c. meer ‘mainstream’ te gaan) leek bedrijfseconomisch logisch. Maar zo blijkt achteraf….een korte termijn strategie. Om met de woorden van J.P. Balkenende te spreken - ... “als je met de inzichten van nu terug zou kijken, een andere beslissing wellicht beter was…maar dat met de kennis van toen…etc.”. Consumenten hadden - althans tot zo’n 10 jaar geleden - geen meerprijs over voor echte individualiteit en persoonlijkheid. Ook in het hogere segment, waar individualiteit en onderscheid de kernpropositie is, hebben exoten als Jaguar, Masarati, Lamborghini, Porsche en Lotus etc. inmiddels het loodje gelegd of zoeken angstvallig naar nieuwe markten.
Goed nieuws is dat met de nieuwe productietechnieken individualiteit meer kansen heeft, althans naar mijn overtuiging. Door moderne productietechnieken zullen de meerkosten voor nicheproducten veel minder groot hoeven te zijn. Grote verkoopcijfers zullen geen absolute voorwaarde meer zijn om te overleven.
Als marketingprofessional vind ik het desalniettemin pijnlijk dat zo’n bijzonder merk als Saab zo diep in de problemen is geraakt. Eens te meer een bewijs dat consumenten toch niet altijd zo individueel zijn als sinds de jaren ‘90 wel eens beweert werd. Ik steun de overname van Spyker en de ideeën van Victor Muller van harte Het zou doodzonde zijn als een merk als Saab gesneuveld zou zijn.